การศึกษาผลของคลื่นไฟฟ้าสมองในผู้ป่วย Complex febrile seizures
ที่เข้ารับการรักษาในสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี
เก๋   พงศ์วัชราภรณ์

ความเป็นมา  :  Febrile seizure หรือ febrile convulsion เป็นสาเหตุการชักขณะมีไข้ที่พบบ่อยในเด็กเล็ก ในเด็กอายุน้อยกว่า 5 ปี มีอุบัติการณ์ร้อยละ 2-5 การเกิดเป็นโรคลมชักภายหลังที่มีอาการชักจากไข้ไม่มาก เด็กปกติที่ชักจากไข้มีเพียงร้อยละ 2 -2.5 ที่เกิดเป็นโรคลมชักภายหลัง และเฉพาะ complex febrile seizures เท่านั้นที่เป็นปัจจัยเสี่ยงของการเกิดเป็นโรคลมชัก
มีการศึกษาหลายแห่งพบว่าคลื่นไฟฟ้าสมอง(electroencephalography,EEG)ไม่มีประโยชน์ใน simple febrile seizures เนื่องจากไม่สามารถทำนายปัจจัยเสี่ยงในการเกิดการชักซ้ำ หรือการเกิดโรคลมชักในอนาคตได้ แต่สำหรับ complex febrile seizures นั้น การส่งหรือไม่ส่งทำ EEG นั้น ไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจน  ดังนั้นการศึกษาในครั้งนี้จะศึกษาปัจจัยต่างๆ ที่อาจมีความสัมพันธ์กับผลของ EEG ที่ผิดปกติในผู้ป่วย complex febrile seizures

วัตถุประสงค์  :  เพื่อศึกษาผลของ EEG ในผู้ป่วย complex febrile seizures ที่เข้ารับการรักษาในสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี และนำผลที่ได้มาวิเคราะห์ทางสถิติเพื่อศึกษาปัจจัยต่างๆ ที่อาจมีความสัมพันธ์กับผลของ EEG ที่ผิดปกติ

วิธีการ : การศึกษาผู้ป่วยด้วยวิธี retrospective study ในผู้ป่วยเด็กที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น complex febrile seizures ที่ตรวจที่แผนกผู้ป่วยนอก และห้องฉุกเฉินของสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี ในช่วงเดือนมกราคม 2544 ถึง ธันวาคม 2548 เป็นเวลา 5 ปี โดยรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนและจากการสอบถามข้อมูลจากผู้ปกครอง ได้แก่ข้อมูลพื้นฐานของผู้ป่วย อายุ, อุณหภูมิร่างกายเมื่อาถึงโรงพยาบาล, ระยะเวลาที่ชัก, ประวัติไข้ชักในครอบครัว, ประวัติโรคลมชักในครอบครัว, จำนวนครั้งที่มีอาการ, ลักษณะของการชัก, ผลของคลื่นไฟฟ้าสมอง นำมาทำการวิเคราะห์ทางสถิติ

ผลการศึกษา  : ผู้ป่วย complex febrile seizures ทั้งสิ้น 175 ราย มี 5 รายที่ไม่เข้าเกณฑ์การวินิจฉัย จึงคงเหลือผู้ป่วย complex febrile seizures 170 คน มี คลื่นไฟฟ้าสมองปกติ 159 คน คิดเป็นร้อยละ93.5 และคลื่นไฟฟ้าสมองผิดปกติ 11  คน คิดเป็นร้อยละ 6.5 โดยเป็น epileptiform discharge     ร้อยละ 3 และ non specific slow wave ร้อยละ 3.5 โดยความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลทางคลินิกในผู้ป่วย complex febrile seizures กับผลคลื่นไฟฟ้าสมองที่ผิดปกติ พบว่าอายุมากกว่า 3 ปี, ประวัติไข้ชักมาก่อน, อุณหภูมิแรกรับที่โรงพยาบาล, ระยะเวลาไข้ก่อนชัก , ลักษณะการชัก, ระยะเวลาในการชัก, ประวัติลมชักในครอบครัว ไม่พบว่ามีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่ประวัติไข้ชักในครอบครัว กับผลคลื่นไฟฟ้าสมองพบว่ามีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยส่วนใหญ่คลื่นไฟฟ้าสมองปกติในผู้ป่วยที่มีประวัติไข้ชักในครอบครัว

สรุป : ในผู้ป่วย complex febrile seizures พบคลื่นไฟฟ้าสมองที่ผิดปกติแบบ epileptiform discharge เพียงแค่ร้อยละ 3 และพบว่ามีเพียงประวัติไข้ชักที่มีความสัมพันธ์กับคลื่นไฟฟ้าสมองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ดังนั้นในการส่งทำคลื่นไฟฟ้าสมองในผู้ป่วย complex febrile seizures ให้พิจารณาเป็นรายๆ

Background : Febrile seizures are the commonest convulsive event in children younger than 5 year of age (incidence of 2-5 %). The vast majority of children who present with febrile seizures do not develop epilepsy. Febrile seizures are classified as simple or complex; complex febrile seizures are associated with an increase risk of epilepsy. The risk of epilepsy after febrile seizures varies from 2-2.5%. Electroencephalography (EEG) is not indicated in the work up of simple febrile seizures. Information about its role in the assessment of complex febrile seizures is unclear and EEGs are frequently ordered. This study was designed to assess utility of clinical variables at presentation in predicting the likelihood of an abnormal EEG.

Objective  : To determine EEG feature in complex febrile seizures and study the relationship between clinical characteristics and EEG classification in complex febrile seizures.

Methodology  : A retrospective study in complex febrile seizures patient at Queen Sirikit National Institute of Child Health Between Jan 1st, 2001 and Dec 31st, 2005. EEG reports, clinical chart and medical records over a 5 year period were retrospectively reviewed. The relationship between clinical variable like age, fever before seizures, seizure type, duration of seizures, family history of epilepsy, family history of febrile seizures and EEG abnormalities were statistically analyzed.

Result  : One hundred and seventy children were included in the study. Of these 6.5 % had EEGs abnormalities. Using multivariate analysis, factors predictive of abnormal EEGs in children with complex febrile seizures were; age > 3 years , history of febrile seizures, temperature, duration of fever, seizure type , duration of seizures, family history of epilepsy, without significant differences. A family history of febrile seizures was more likely to be associated with a normal EEG.

Conclusion  : The routine practice of obtaining an EEG in neurologically normal children with complex febrile seizures is not justified.




>>บทคัดย่อของ สถาบันสุขภาพเด็กฯ ทั้งหมด